Zwangere vrouw kijkt uit het raam en maakt zich zorgen over het coronavirus tijdens de zwangerschap

Als je zwanger bent of net een kindje hebt gekregen, maak je je wellicht zorgen over het coronavirus. Loop je extra risico als je zwanger bent? Wat zijn de gevaren voor je baby? We beantwoorden de meest prangende vragen over het coronavirus en zwangerschap en baby’s.

We proberen de informatie op deze pagina zo actueel mogelijk te houden. Dit doen we door regelmatig de informatie van onder andere het RIVM, het CDC en gynaecologische richtlijnen te controleren op nieuwe informatie rondom het coronavirus en zwangerschap en baby’s. Toch kan het voorkomen dat we soms net wat achter lopen op hun informatie.

1. Is het coronavirus gevaarlijk als je zwanger bent?

Voor zover bekend verloopt een infectie met dit coronavirus bij zwangere vrouwen hetzelfde als bij vrouwen die niet zwanger zijn. Bij de eerdere SARS uitbraak liepen zwangere vrouwen een hoger risico op nierfalen, een miskraam, vroeggeboorte en vertraagde groei van de baby. Het nieuwe coronavirus lijkt milder te verlopen.

Hoge koorts tijdens de zwangerschap kan, net als bij andere infectieziektes, wel problemen geven voor je ongeboren kindje. Houd bij klachten daarom goed je temperatuur in de gaten en gebruik zo nodig paracetamol. Bel met je huisarts of gynaecoloog als je temperatuur hoger wordt dan 38.5°C.

Tot nu toe blijkt COVID-19 geen verhoogde kans te geven op een miskraam of aangeboren afwijkingen bij je kindje. Dit blijkt uit gegevens van een klein aantal patiënten. Om meer duidelijkheid te krijgen, is uitgebreider onderzoek nodig.

Als je zwanger bent, verandert er veel in je lichaam. Ook je immuunsysteem verandert. Hierdoor ben je vaak vatbaarder voor luchtweginfecties door virussen. Er is nu nog te weinig wetenschappelijke informatie om te zeggen of je als zwangere ook vatbaarder bent voor het coronavirus.

2. Kan je het coronavirus overdragen op je baby tijdens je zwangerschap?

Omdat het virus nog nieuw is, zijn er nog weinig gegevens over het besmetten van je baby tijdens de zwangerschap. Er is een klein onderzoek gedaan onder negen zwangere vrouwen die ziek waren door het virus. De resultaten zijn gepubliceerd in het medisch vakblad The Lancet.

In het onderzoek zijn bacteriën in de keel van pasgeboren baby’s onderzocht. Daarnaast is er gekeken naar vruchtwater, navelstrengbloed en moedermelk. Hier werden geen virusdeeltjes in gevonden. Het lijkt er daarom op dat het virus niet gemakkelijk van moeder op kind wordt overgedragen tijdens de zwangerschap.

Op 26 maart kwam nieuw onderzoek naar buiten, dat uitgevoerd is onder besmette zwangere vrouwen in Wuhan. Hierbij werden hun 33 baby’s onderzocht na de geboorte. Bij drie van hen bleken toch aanwijzingen dat ze mogelijk in de baarmoeder besmet zijn geraakt en hierdoor ziek werden.

De onderzoeksgroep was ook hier klein en er speelden bij twee van de drie zieke baby’s ook andere problemen zoals prematuriteit en meconium in het vruchtwater. Daarom is het nog te vroeg om hier duidelijke conclusies uit te trekken. Hiervoor is onderzoek met grotere groepen patiënten nodig. Het is daarnaast goed om te weten dat de meeste baby’s in de verrichte onderzoeken gezond waren na de geboorte.

3. Wat zijn de gevaren voor je (pasgeboren) baby?

Over het algemeen lijkt het erop dat COVID-19 bij baby’s en jonge kinderen redelijk mild verloopt. Ernstige medische problemen zijn bij kinderen met het coronavirus niet gebruikelijk. Het zijn vooral oudere mensen en mensen met andere aandoeningen die ernstig ziek worden. Wel is het zo dat, net als bij andere griepachtige virussen, kinderen met onderliggende gezondheidsproblemen een groter risico lopen om ernstig ziek te worden.

Over de gevaren voor pasgeboren baby’s van moeders met het coronavirus zijn nog weinig gegevens. Uit een onderzoek onder een klein aantal patiënten volgden aanwijzingen dat baby’s van besmette moeders wel gezondheidsproblemen kunnen hebben na de geboorte. Of dit komt door het coronavirus en op welke manier moet nog verder onderzocht worden.

Het medisch vakblad The Lancet laat weten dat in recent onderzoek tot nu toe 230 besmette kinderen zijn onderzocht, waaronder drie pasgeboren baby’s. De meeste kinderen hadden milde klachten, ook de pasgeboren baby’s. Er waren geen overlijdens in deze groep. Ernstige klachten kwamen alleen voor bij de kinderen die al andere gezondheidsproblemen hadden.

4. Welke extra voorzorgsmaatregelen kan je nemen als je zwanger bent?

Als je zwanger bent, kan je dezelfde voorzorgsmaatregelen nemen als andere mensen. De volgende dingen worden geadviseerd door het RIVM en de overheid:

  • Was je handen regelmatig.
  • Schud geen handen.
  • Stel bezoek aan kwetsbare mensen, zoals ouderen en mensen met een lage weerstand, zoveel mogelijk uit.
  • Blijf zoveel mogelijk thuis en vermijd contact met mensen met griepachtige verschijnselen hebben. Ga alleen de deur uit voor boodschappen, een snelle frisse neus en werk (als je niet thuis kan werken).
  • Gebruik papieren zakdoekjes bij niezen en hoesten.
  • Hoest en nies in je elleboogplooi.
  • Werk als het kan thuis en vermijd grote groepen.
  • Heb je last van verkoudheidsklachten, hoesten, keelpijn of koorts? Blijf dan sowieso thuis. Als je in de zorg werkt geldt: je bent hard nodig! Blijf pas thuis bij verkoudheidsklachten en koorts.
  • Blijf allemaal thuis wanneer iemand in je gezin koorts heeft, behalve als je een cruciaal beroep uitoefent.
  • Houd zoveel mogelijk 1,5 meter afstand tot anderen.
  • Vermijd sociaal contact zoveel mogelijk, ook thuis. Komen er toch mensen bij je thuis? Houd aan dat dit niet meer dan drie mensen zijn en houd ook dan 1,5 meter afstand aan.
  • Als je werkt met (mogelijk) besmette mensen is professionele bescherming inclusief een mondkapje aan te raden. Zit je in je derde trimester? Dan kan je direct contact met patiënten met COVID-19 het beste vermijden. Bespreek met je werkgever of je tijdelijk andere werkzaamheden kan doen.

5. Kan je borstvoeding geven als je besmet bent?

In de uitgevoerde onderzoeken zijn geen virusdeeltjes gevonden in moedermelk. Het lijkt er dus op dat het virus niet in de moedermelk terechtkomt. Dit is alleen nog niet op grote schaal onderzocht, dus helemaal zeker is het niet.

Borstvoeding biedt veel voordelen, waaronder bescherming tegen infectieziektes. Er is dus wat voor te zeggen om gewoon borstvoeding te geven. Je kan het beste overleggen met je huisarts, verloskundige of kinderarts hoe je dit het veiligst kan aanpakken.

Het advies luidt om bij het geven van borstvoeding of flesvoeding in ieder geval de volgende voorzorgsmaatregelen te nemen:

  • Was je handen voordat je je baby of de borstkolf of fles aanraakt
  • Probeer hoesten en niezen te voorkomen wanneer je de voeding geeft
  • Overweeg om een mondmasker te dragen tijdens het voeden
  • Reinig een borstkolf na gebruik grondig volgens de bijbehorende instructies
  • Overweeg om een gezond persoon (je partner bijvoorbeeld) een flesje (afgekolfde) melk te laten geven aan je kindje

6. Wat moet je doen als je klachten hebt van het coronavirus?

Ben je zwanger en voel je je niet goed? Wees dan extra alert op klachten die mogelijk bij COVID-19 passen. Als je luchtwegklachten hebt en koorts krijgt, kan je het beste meteen contact opnemen met de huisarts. Ook als je de afgelopen twee weken contact hebt gehad met een patiënt met COVID-19 is het verstandig om de huisarts of GGD te bellen.

Het advies is om eerst te bellen en niet meteen naar de huisartspraktijk toe te gaan. Zo voorkom je dat je andere mensen in de wachtkamer besmet.

7. Is het nog verstandig om de kinkhoestvaccinatie te halen?

Veel geplande afspraken bij zorgverleners worden verzet of gebeuren telefonisch. Ben je rond de 22 weken zwanger? Dan vraag je je wellicht af of het nog verstandig is om de kinkhoestvaccinatie te halen. Het advies is om dit wel te doen. Je hoeft het niet uit te stellen.

Het is belangrijk dat je deze vaccinatie krijgt. Zo bescherm je je baby tegen de infectieziekte kinkhoest. Ben je ziek, heb je koorts en/of verkoudheidsklachten, zoals niezen, een loopneus, keelpijn of hoesten? Blijf dan thuis en verzet de afspraak.

Meer informatie over het coronavirus en zwangerschap

Wat is het ‘nieuwe’ coronavirus?

Een coronavirus is een bepaald type virus, waar meerdere varianten van zijn. Het coronavirus dat zich momenteel over de wereld verspreidt, heet SARS-CoV-2. Het veroorzaakt een griepachtige ziekte. Deze ziekte wordt COVID-19 genoemd, waarbij de 19 verwijst naar 2019.

In 2002 was er ook een uitbraak met een coronavirus: SARS. Dit virus was SARS-Cov-1. De twee virussen lijken op elkaar, maar uiten zich verschillend.

Symptomen

De symptomen die met COVID-19 gepaard gaan, lijken veel op de klachten van een ‘gewone’ griep. De volgende symptomen kunnen voorkomen:

  • Koorts
  • Hoesten
  • Benauwdheid/moeite met ademhalen
  • Vermoeidheid
  • Spierpijnen

Sommige mensen hebben heel milde of zelfs geen klachten als ze besmet zijn. Er zijn ook mensen die erg ziek worden doordat ze een serieuze complicatie krijgen. Meestal is dit een longontsteking. Dit komt het meest voor bij mensen die andere gezondheidsproblemen hebben, zoals hartfalen of afweerproblemen.

Besmetting

Het virus wordt van mens op mens overgedragen door kleine druppeltjes in de lucht. Deze komen in de lucht door niezen, praten of hoesten. Ook door nauw contact met een COVID-19 patiënt, bijvoorbeeld door knuffelen en kusjes geven, kan je besmet raken.

Bekijk de website van het RIVM voor de meest actuele informatie over het coronavirus.