Zwangere vrouw en partner denken samen na over keuzes rond bevalling en zwangerschap

Tijdens je zwangerschap kom je voor veel keuzes te staan. Van de naam van je toekomstige kindje tot de kleur van de babykamer. Maar ook keuzes over waar en hoe je wil bevallen. Het maken van een goede beslissing is niet altijd even makkelijk. Hoe houd je het overzicht van de mogelijkheden? En hoe maak je een keuze bij deze belangrijke onderwerpen?

Keuzes rondom je zwangerschap en bevalling

Je verloskundige kan jou (en je partner) helpen bij de belangrijke vragen rondom je zwangerschap en bevalling. Het liefst krijg je de zorg die het beste bij je past. Daarbij is het belangrijk om te bedenken wat je wensen zijn. Het is goed om hier van tevoren over na te denken. De volgende belangrijke keuzes komen op je pad als je zwanger bent.

1. Waar wil je bevallen?

Er zijn meestal drie plekken waar je uit kan kiezen. Je kan thuis, in het geboortecentrum bij jou in de buurt of in het ziekenhuis bevallen. De keuze hangt af van je eigen wens en situatie. Thuis bevallen kan als jij en je kind gezond zijn en je 37 weken of langer zwanger bent. Je kan ook in het ziekenhuis bevallen zonder dat daar een medische reden voor is. Dit heet een poliklinische bevalling. Treden er medische problemen op tijdens je zwangerschap of bij je bevalling? Dan beval je sowieso in het ziekenhuis. Dit is dan het beste voor jou en je baby.

Ben je langer dan 41 weken zwanger? Dan bespreek je samen met je verloskundige of gynaecoloog wat voor jou het beste is: een spontane bevalling afwachten of inleiden in het ziekenhuis.

Het is goed om vóór je bevalling te bedenken waar je het liefst wil bevallen. Het is namelijk belangrijk dat je je op je gemak voelt en je zoveel mogelijk kan ontspannen. Ontspanning helpt om je bevalling vlot te laten gaan.

2. Hoe wil je bevallen?

Je kan van tevoren nadenken over de houding die je wil aannemen tijdens je bevalling. Bespreek je wensen ook met je verloskundige. Deze kan je meer vertellen over de verschillende bevallingshoudingen. Tijdens je bevalling voel je waarschijnlijk zelf aan welke houdingen je het prettigst vindt.

Een van de mogelijkheden is op bed liggen. Ook kan je af en toe een andere houding aannemen dan liggend op de rug. Bijvoorbeeld op je zij liggen, zittend, staand of gehurkt of op handen en knieën. Dit kan de bevalling sneller laten gaan, omdat je dan hulp krijgt van de zwaartekracht. Hulpmiddelen die je kan gebruiken bij verschillende houdingen zijn:

3. Welke prenatale onderzoeken wil je laten doen?

Als je zwanger bent, heb je de mogelijkheid om prenatale testen te laten doen. De NIPT en combinatietest zijn hier voorbeelden van. Met deze onderzoeken kom je erachter hoe groot de kans is dat je baby down-, edwards- of patausyndroom heeft. Ook kan je kiezen voor een 20-wekenecho om je kindje te laten onderzoeken op een aangeboren afwijking. Bij een vermoeden dat er iets aan de hand is, kan dit verder worden onderzocht met een vruchtwaterpunctie of vlokkentest.

Deze testen brengen dus mogelijk weer nieuwe keuzes met zich mee. Het is goed om vroeg in je zwangerschap te bedenken wat je wel en niet wil weten en het hier samen met je (eventuele) partner over te hebben.

4. Hoe ga je om met pijn tijdens de bevalling?

Er zijn verschillende manieren om met pijn om te gaan tijdens de bevalling. Je kan kiezen voor pijnbestrijding met medicijnen of natuurlijke pijnbestrijding proberen. Beide vormen zijn goed om over na te denken. Natuurlijke pijnbestrijding heeft geen bijwerkingen. Denk hierbij aan dingen die je zelf of samen met iemand kan doen, zoals ademhalingsoefeningen, massage of meditatie.

Soms helpt dit niet genoeg, of misschien zie je deze dingen van tevoren al niet zitten. Dan kan je voor pijnbestrijding met medicijnen kiezen. Hiervoor moet je in het ziekenhuis bevallen. Een bekende vorm is de ruggenprik. Deze vorm onderdrukt de pijn in je hele onderlichaam. Een bijwerking is dat je minder spierkracht hebt in je onderlijf. Andere mogelijkheden van pijnbestrijding zijn pethidine, lachgas of een remifentanil-pijnpompje.

Ten slotte zijn er minder vaak gebruikte vormen om de pijn minder erg te maken, zoals hypnose, de TENS (transcutane elektrische neurostimulatie) of acupunctuur. Deze vormen hoeven niet in het ziekenhuis, maar doe je wel in overleg met een professional.

5. Moedermelk of poedermelk? Of allebei?

Moedermelk is de meest natuurlijke voeding voor je baby. Het is afgestemd op wat jouw baby nodig heeft. Ook zitten er antistoffen tegen ziekteverwekkers in. Borstvoeding geven is daarnaast een mooi en intiem moment met je baby. Helaas lukt het niet iedereen om goed borstvoeding te geven. Wil je toch graag dat jouw baby moedermelk krijgt? Dan is afkolven of donormelk (moedermelk van andere moeders) geven een mogelijkheid.

Wil je geen borstvoeding geven of lukt dit niet goed? Dan is flesvoeding met poedermelk ook een goede mogelijkheid. Poedermelk wordt gemaakt van dierlijke of plantaardige stoffen. In poedermelk zitten alle voedingsstoffen die je kindje nodig heeft. Het bevat alleen geen stoffen die je kind beschermen tegen infectieziekten.

Tips bij het maken van de keuzes

Om een goede keuze te maken bij dit soort vragen rond je zwangerschap en bevalling, kunnen de volgende tips helpen.

  • Zoek betrouwbare informatie. Niet alles wat je op internet tegenkomt is even betrouwbaar. Vraag daarom aan je verloskundige waar je goede, betrouwbare informatie kan vinden.
  • Praat met anderen erover. Je bent niet de enige die voor dit soort keuzes komt te staan. Hoe denken anderen erover? Het kan helpen om je gedachtes en twijfels te delen met anderen in je omgeving.
  • Vraag om bedenktijd. Je hoeft niet in één keer te beslissen. Neem daarom je tijd om rustig over dit soort vragen na te denken.
  • Bespreek je twijfels. Vind je het moeilijk om een keuze te maken? Leg je twijfels voor aan je verloskundige of gynaecoloog. Ze kunnen je helpen bij het maken van een keuze.
  • Bereid een afspraak voor. Het kan helpen om de volgende drie vragen te stellen: ‘Wat zijn mijn mogelijkheden?’, ‘Wat zijn de voor- en nadelen van die mogelijkheden?’ en ‘Wat betekent dat in mijn situatie?’. Schrijf daarnaast ook je eigen vragen op, zodat je ze niet vergeet.

Onderzoek Samen Beslissen in de geboortezorg

Het Amsterdam UMC voert een onderzoek uit over ‘Samen Beslissen in de geboortezorg’. Het doel van dit onderzoek is om een digitale tool te ontwikkelen die (aanstaande) moeders helpt bij het maken van keuzes.

Om een goede tool te kunnen maken, organiseren de onderzoekers online groepsgesprekken met (aanstaande) moeders en partners. Tijdens dit gesprek wordt besproken wat jij en je eventuele partner belangrijk vinden bij het maken van keuzes. Ook vragen de onderzoekers welke ondersteuning daarbij nodig is.

Meedoen?

Voor dit onderzoek zijn de onderzoekers op zoek naar (aanstaande) moeders én partners, die willen deelnemen aan een online groepsgesprek (1,5 uur). Meedoen kan tot 4 maanden na de bevalling. Heb je interesse of wil je meer weten? Mail dan naar Laxsini Murugesu via: l.murugesu@amsterdamumc.nl. Als dank voor je deelname ontvang je een cadeaubon van 20 euro.

Onderzoeker Laxsini Murugesu doet onderzoek naar keuzes maken rondom bevalling en zwangerschap

Dit artikel is geschreven in samenwerking met Laxsini Murugesu en Maaike Weber. Beiden zijn betrokken bij het project ‘Samen Beslissen in de geboortezorg’. Laxsini werkt als promovenda en Maaike werkt als onderzoeksassistente op dit project bij het Amsterdam UMC.