Roken en vapen tijdens je zwangerschap: wat zijn de gevolgen?

Roken en vapen tijdens je zwangerschap is ongezond voor jou én voor je baby. Stoppen is niet altijd eenvoudig, maar des te belangrijker wanneer je een kindje verwacht. Wat zijn de gevolgen van roken of vapen tijdens de zwangerschap en hoe kan je het stoppen makkelijker maken?
Roken en vapen en een kinderwens
Als jij en je partner stoppen met roken, heb je meer kans om zwanger te raken. Roken beschadigt namelijk de zaadcellen en eicellen en heeft invloed op hormonen. Dit kan ervoor zorgen dat je minder vruchtbaar wordt, ook bij vruchtbaarheidsbehandelingen. Als je als vrouw rookt is de kans groter dat je een miskraam krijgt of dat je kindje een aangeboren afwijking heeft. Als de man rookt en de vrouw niet, is er ook een verhoogde kans op sommige aangeboren afwijkingen. Stop daarom allebei met roken bij een kinderwens.
Veel vrouwen stoppen met roken als ze erachter komen dat ze zwanger zijn, maar bij een positieve test ben je eigenlijk al een paar weken zwanger. In deze weken kunnen er mogelijk al risico’s ontstaan door het roken. Stop daarom met roken voordat je stopt met de pil, spiraaltje of condooms. Ook als je al zwanger bent, is het nog steeds belangrijk en zinvol om te stoppen met roken.
Vapen is ook niet veilig. In veel vapes zit nicotine, wat schadelijk is voor de vruchtbaarheid en de ontwikkeling van de baby. Stop daarom ook met vapen als je zwanger wilt worden.
De coaches van Rookvrije Ouders kunnen jou en je partner gratis helpen bij stoppen met roken of vapen. Bekijk ook de folder Rookvrij zwanger worden.
Roken en vapen tijdens de zwangerschap
Ben je zwanger? Als je rookt tijdens de zwangerschap gaat er minder zuurstof en voeding naar de baby. De baby groeit daardoor minder goed. Als je stopt met roken groeit de baby beter. Ook heb je minder kans op:
- Een miskraam.
- Problemen met de placenta.
- Een baby met afwijkingen.
- Een premature of te lichte baby (die zwakker is).
- Een doodgeboren baby.
- Wiegendood.
- Longproblemen en oorontstekingen als je kind ouder is.
- Overgewicht als je kind ouder is.
- Problemen met emoties of gedrag van het kind.
- Verslaving als je kind ouder is.
Ook vapen tijdens de zwangerschap is niet veilig. In veel vapes zit nicotine. Nicotine is slecht voor de groei van de baby. Daardoor kan het kind bijvoorbeeld te vroeg geboren worden of te licht zijn bij de geboorte. Stop daarom ook met vapen als je zwanger bent.
Meeroken
Als je zwanger bent en iemand rookt in jouw buurt, dan adem jij die rook ook in. Dit heet ‘meeroken’. Meeroken is ongezond voor jou en je baby. Het is bewezen dat dit kan leiden tot onder andere een laag geboortegewicht, wiegendood en luchtweginfecties. Ook in de damp van een vape zitten giftige stoffen die jij beter niet in kan ademen.
Rookt of vapet je partner? Vraag hem of haar om dit niet in jouw omgeving te doen. Nog beter is het wanneer je partner helemaal stopt.
Onderzoek laat zien dat begeleiding het beste werkt als je wil stoppen. De telefonische coaches van Rookvrije Ouders kunnen jou en je partner gratis helpen bij stoppen met roken of vapen. Je kunt ook contact opnemen met je huisarts.
Bekijk de folder Rookvrij zwanger voor meer informatie over roken & zwangerschap.
Vijf misverstanden over roken tijdens je zwangerschap
1. De stress van stoppen doet je baby meer kwaad dan doorroken
De stress duurt maar kort, terwijl de voordelen van stoppen meteen zichtbaar zijn. Je baby krijgt direct meer zuurstof en voeding. Die korte periode van stress weegt dus niet op tegen de voordelen van stoppen.
2. Je hoeft pas te stoppen met roken als je zwanger bent
Het is beter om al voor je zwangerschap te stoppen, dus als je een kinderwens hebt. Ook in de eerste weken van je zwangerschap kan het roken mogelijk al voor risico’s zorgen bij je baby. Bovendien ben je vruchtbaarder als je niet rookt en neemt de kans op een miskraam en een buitenbaarmoederlijke zwangerschap af. Ook heb je dan minder kans op een kindje met een aangeboren afwijking.
3. Een kleine baby zorgt voor een makkelijke bevalling
Baby’s van rokende moeders zijn vaak kleiner, maar ook zwakker. Dit kan zorgen voor extra complicaties tijdens de bevalling.
4. De rook komt niet bij je kindje terecht
Roken zorgt ervoor dat je bloedvaten vernauwen, waardoor je baby minder zuurstof en voedingsstoffen binnenkrijgt. Bovendien kunnen ongezonde stoffen via je bloedbaan bij hem terechtkomen.
5. Je moeder/buurvrouw/vriendin rookte ook tijdens de zwangerschap en zij kreeg een gezond kind
Roken leidt niet altijd tot een zwakkere baby, maar de kans is wel veel groter. Bovendien uiten sommige problemen zich pas wanneer je kindje wat ouder is.
Mag ik tijdens mijn zwangerschap een vape gebruiken?
Vapen tijdens de zwangerschap is niet veilig. In veel vapes zit nicotine. Nicotine is slecht voor de groei van de baby. Daardoor kan het kind bijvoorbeeld te vroeg geboren worden of te licht zijn bij de geboorte. Stop daarom met vapen als je zwanger bent. Ook als je een kinderwens hebt is het niet verstandig om te vapen. De nicotine in een vape kan namelijk mogelijk de vruchtbaarheid beïnvloeden.
De beste manier om te stoppen met vapen is met begeleiding. De coaches van Rookvrije Ouders bieden deze ondersteuning. De coaching is gratis (vergoed vanuit de basisverzekering).
Roken of vapen na de geboorte
Ook na de zwangerschap kunnen jij en je partner het beste rookvrij blijven. Als een ouder rookt, kan het kind die rook ook inademen. Dit heet meeroken. Kinderen die meeroken hebben meer kans op astma, meningokokken en oorontsteking. Ook werken de longen minder goed en kunnen ze andere problemen aan hun luchtwegen krijgen.
Voor baby’s neemt de kans op wiegendood door meeroken toe. Ook als je baby de damp van een vape inademt, is dat ongezond. In een vape zitten giftige stoffen. Als je vapet, adem je een deel van die stoffen ook weer uit. Je baby kan die giftige stoffen weer inademen.
Let daarnaast op derdehandsrook. Met derdehands rook bedoelen we stoffen uit rook die achterblijven op bijvoorbeeld kleding, handen, het tapijt en de bank. Derdehands rook kun je inademen, inslikken of aanraken. Baby’s en jonge kinderen kruipen over de grond en stoppen dingen in hun mond waar derdehands rook op zit. Zo hebben zij meer kans om schadelijke stoffen binnen te krijgen.
Zo kun je derdehands rook verminderen:
- Rook niet binnen.
- Maak plekken waar gerookt wordt schoon en lucht ze.
- Was je handen na het roken.
- Trek schone kleren aan na het (mee)roken.
Maar ook als je buiten of onder de afzuigkap rookt, neem je derdehands rook mee naar binnen. Stoppen is dus het beste wat je kunt doen.
Bekijk de folder Rookvrij opgroeien.
Tips om te stoppen met roken
In welke fase van je zwangerschap je ook zit, het heeft áltijd zin om te stoppen met roken of vapen.
Stoppen met roken of vapen is niet altijd eenvoudig, maar zie je kinderwens en ook je zwangerschap als perfecte stopmomenten. Als je zwanger bent, verandert je smaak, je gewoontes en heb je nog eens extra motivatie. Als toekomstige moeder wil je immers je kind zo gezond mogelijk op de wereld zetten.
Zie je ertegenop om je sigaret of vape vaarwel te zeggen? De volgende tips kunnen een steun in de rug zijn.
- Gratis hulp bij het stoppen. De telefonische coaches van Rookvrije Ouders kunnen jou en je partner helpen bij stoppen met roken of vapen. Deze coaches zijn er speciaal voor mensen die zwanger willen worden, zwanger zijn of een kind hebben. Dit stopprogramma wordt vergoed vanuit de basisverzekering en is dus gratis.
- Vraag je huisarts of verloskundige om hulp. Zij kunnen je ook op weg helpen en advies geven. Soms maakt je huisarts of verloskundige een plan met je. Hierdoor wordt de kans van slagen groter.
- Stoppen kan pittig zijn. Weet dat roken of vapen vaak een verslaving is. Schaam je niet als je wel wat hulp kunt gebruiken!
- Denk aan de voordelen van stoppen. Je kindje krijgt dan genoeg zuurstof en voeding. Ook heb je minder kans op problemen tijdens je zwangerschap en rondom de geboorte. Daarnaast voel je je fitter, ziet je huid er beter uit en bespaar je ook nog eens geld.
- Wil je nicotinevervangers zoals pleisters of kauwgom gebruiken? Overleg dit dan met je huisarts of stopcoach Het allerbelangrijkste is dat je stopt met roken of vapen. Bij voorkeur stop je zonder nicotinevervangers, maar als dit echt nodig is kun je dit bespreken wanneer je een stopplan maakt.
- Zorg voor afleiding. De momenten waarop je nu rookt of vapet, zijn de momenten waarop je het tijdens het stoppen moeilijk kan krijgen. Ga een blokje om of doe de afwas. En zorg ervoor dat je van tevoren iets om handen hebt op die momenten. Speel een spelletje op je telefoon, lak je nagels of eet een (suikervrije) lolly. Als je jezelf afleidt, krijg je minder zin om te roken of vapen.
- Vraag steun aan mensen in je omgeving. Heb je vrienden of familieleden die roken of vapen? Vraag hen om dat niet te doen waar jij bij bent. Dit voorkomt dat je zelf in de verleiding komt. Daarnaast voorkom je dat jij rook of vapedamp inademt.













