Moeder met baby is in de fase van matrescentie met haar kindje aan het knuffelen

Tijdens je zwangerschap gaat er veel aandacht naar je baby, de bevalling en alle voorbereidingen voor de komst van het nieuwe gezinslid. Terwijl je uitkijkt naar de komst van je baby, gebeurt er ook iets groots met jou. Er wordt namelijk niet alleen een baby geboren, maar ook een moeder. De overgang naar het moederschap noemen we ‘matrescentie’. In dit artikel lees je wat er gebeurt tijdens deze overgang en waarom je je ineens anders kan voelen.

Lobke psycholoog
Geschreven door de redactie van 24Baby
beoordeeld door
Lobke, Psycholoog
beoordeeld door
Lobke, Psycholoog

Wat is matrescentie?

Vanaf het moment dat je een kinderwens hebt, ontstaat er vaak al een beeld van hoe jouw leven eruit zou kunnen zien met een kind. Vanaf de zwangerschap en gedurende de eerste jaren van het moederschap vinden er grote veranderingen plaats die horen bij de matrescentie.
Die veranderingen vinden plaats op drie verschillende niveaus:

  • Biologische veranderingen. Denk aan: hormonen, vermoeidheid, lichamelijke veranderingen, prikkelverwerking, borstvoeding, herstel na de bevalling.
  • Psychologische veranderingen. Denk aan: stemming, hechting, verbinding met je kindje, ingrijpende gebeurtenissen, verantwoordelijkheidsgevoel, piekeren, zelfbeeld
  • Sociale veranderingen. Denk aan: sociale steun, partnerrelatie, vriendschappen, werk, intimiteit, financiën, verwachtingen van de omgeving

Al deze veranderingen hebben invloed op hoe je jezelf ziet en hoe je invulling geeft aan je nieuwe rol als moeder. Je aandacht en prioriteiten kunnen verschuiven. Misschien merk je dat je meer gericht bent op het begrijpen, beschermen en verzorgen van je kindje. Tegelijkertijd kunnen andere delen van je leven, zoals je werk, relatie of gevoel van vrijheid, tijdelijk meer naar de achtergrond verdwijnen.

Gevoelens van kwetsbaarheid en onzekerheid bij matrescentie

Matrescentie is een natuurlijk ontwikkelingsproces, maar dat betekent niet dat het altijd vanzelf gaat. Juist omdat er zoveel verandert, kun je periodes van kwetsbaarheid en onzekerheid ervaren. Soms is er zelfs een gevoel van rouw merkbaar, omdat je ook afscheid neemt van bepaalde aspecten van je leven voordat je kinderen kreeg. Misschien mis je de vrijheid, spontaniteit of tijd voor jezelf die je eerder had.
Dat betekent helemaal niet dat je minder van je kindje houdt of niet blij bent met het moederschap. Je kunt ontzettend gelukkig zijn met je kindje en tegelijkertijd bepaalde dingen uit je oude leven missen. Die gevoelens kunnen naast elkaar bestaan. Ook minder fijne gevoelens mogen er zijn.

Veranderingen in je relatie

Naast jouw nieuwe rol als moeder veranderen ook de rollen binnen je relatie. Jij en je partner zijn niet alleen geliefden, maar worden ook samen ouders. Dat vraagt om afstemming en soms opnieuw ontdekken wie jullie zijn, als partners én als individu. Misschien merken jullie dat jullie anders omgaan met vermoeidheid, verantwoordelijkheden of verwachtingen rondom het ouderschap. Meningsverschillen en verschillende ideeën over de verzorging en opvoeding kunnen daarbij horen, zeker in een periode waarin zoveel verandert. Blijf met elkaar praten. Niet alleen over praktische zaken, maar ook over hoe het écht met je gaat en hoe je je voelt. Zo blijf je met elkaar in verbinding.

Wanneer is het meer dan matrescentie?

Twijfels, tranen en vragen over jouw identiteit en het ouderschap kunnen bij matrescentie horen. Maar niet alle gevoelens of klachten zijn vanzelfsprekend onderdeel van deze overgang.

Merk je dat je langere tijd somber bent, je leeg voelt of weinig plezier ervaart? Ervaar je dat het moederschap veel bij je oproept, misschien vanuit je eigen jeugd of andere perioden uit je leven? Of heb je last van terugkerende, opdringende gedachten of beelden over ingrijpende gebeurtenissen die je hebt meegemaakt, of over dingen die je kindje zouden kunnen overkomen? Dan kan het fijn en belangrijk zijn om hier met iemand over te praten. Je hoeft niet te wachten tot je klachten erger worden of je dagelijks leven sterk beïnvloeden.

Wanneer je vragen hebt over matrescentie of twijfelt over hoe je je voelt, kun je terecht bij je verloskundige, huisarts of het consultatiebureau. Zij kunnen met je meedenken en je zo nodig helpen bij het vinden van passende (psychologische) ondersteuning, bijvoorbeeld van een psycholoog die ervaring heeft met zwangerschap, geboorte en ouderschap.

Wat helpt je bij deze verandering?

Het belangrijkste is misschien wel dat je jezelf tijd en ruimte geeft voor deze verandering. Je hoeft niet meteen je draai te vinden in het moederschap. Langzaam ontdek je hoe je deze nieuwe rol kunt verweven met de andere delen van wie je bent. Dat betekent niet dat je terug moet naar je ‘oude zelf’, maar ook niet dat je alles van vroeger achter je moet laten. Je blijft jezelf, terwijl je tegelijkertijd verandert. Dat is een proces dat tijd nodig heeft.
Terwijl je zorgt voor je baby, ben je ook bezig jezelf opnieuw te leren kennen. En dat verdient net zoveel zorg en aandacht als alles wat je voor je kindje doet. De volgende tips kunnen je daarbij helpen:

  • Maak ruimte voor jezelf. Probeer af en toe een moment te vinden waarop je aandacht niet alleen naar je kindje uitgaat, maar ook naar jezelf. Misschien kun je een activiteit die je voor het moederschap fijn vond, weer oppakken. Zo blijf je ook verbonden met andere delen van jezelf.
  • Deel je ervaringen met andere moeders. Je bent niet de enige die twijfels of moeilijke gevoelens ervaart in deze fase. Het kan steun bieden om ervaringen uit te wisselen, bijvoorbeeld in de 24baby-community of een moedergroep.
  • Wees voorzichtig met vergelijken. Iedere moeder en iedere situatie is anders. Wat voor de één werkt, hoeft niet voor jou te werken. Laat je inspireren door anderen, maar probeer jezelf geen extra druk op te leggen.
  • Bekijk sociale media met een kritische blik. Op sociale media zie je vaak maar een klein deel van iemands leven. Ook achter mooie foto’s kunnen onzekerheden, vermoeidheid en moeilijke momenten schuilgaan. Probeer wat je ziet in perspectief te plaatsen.
  • Durf steun te vragen. Je hoeft niet alles alleen te doen. Soms helpt het al om je hart te luchten bij je partner, een vriendin of familielid. Wanneer je merkt dat je meer ondersteuning nodig hebt, kun je ook professionele hulp inschakelen.