baby slaapt met voorkeurshouding

Wanneer een liggende baby zijn hoofdje te vaak dezelfde kant op draait, heeft hij een voorkeurshouding. Een voorkeurshouding kan leiden tot afplatting van de schedel. Dit is niet gevaarlijk, maar kan er minder fraai uit gaan zien.

Wat is een voorkeurshouding?

We spreken van een voorkeurshouding wanneer een baby meer dan 75% van de tijd zijn hoofdje in dezelfde positie houdt. Sinds ouders hun kindje op de rug laten slapen om het risico op wiegendood te verkleinen, komen voorkeurshoudingen vaker voor. Tijdens de zwangerschap heeft 85% van de baby’s al een favoriete kant om het hoofdje op te draaien. Na de geboorte heeft ongeveer 1 op de 6 baby’s een voorkeurshouding.

Afplatting van de schedel

Bij jonge baby’s is de schedel nog dun en zacht en kan deze makkelijk vervormen. Als gevolg van het te vaak op één zijde liggen kan de schedel aan deze zijde afvlakken. Wanneer de baby een voorkeur heeft voor het midden zal de achterkant van het hoofdje iets platter kunnen worden. Een afplatting aan de zijkant kan leiden tot een verschuiving van de oortjes, waarbij één van de oortjes iets naar voren schuift. Uiteindelijk kan de afvlakking zelfs een beetje zichtbaar worden in het gezicht.

Behandeling voorkeurshouding

Wanneer de symptomen van een voorkeurshouding vroegtijdig worden opgemerkt en behandeld kan een schedelafplatting worden voorkomen of een al aanwezige afplatting worden hersteld. Een vlotte motorische ontwikkeling in de eerste levensmaanden draagt bij aan het verminderen van de voorkeurshouding en het voorkomen of genezen van een eventuele afplatting. Een kinderfysiotherapeut kan je adviezen geven om de motorische ontwikkeling te stimuleren.

Daarnaast zal je van de kinderfysiotherapeut tips krijgen over de houding van je baby bij het slapen, voeden, spelen en verzorgen. Daarbij is het van belang je kindje regelmatig op zijn buikje te leggen wanneer hij wakker is. Dit stimuleert namelijk het draaien van het hoofdje naar beide kanten, traint de nekspiertjes en vermindert druk op de afplatting. Uiteindelijk kunnen de ouders meestal zelf, met behulp van deze en op maat gemaakte adviezen, verdere vervorming van de schedel voorkomen en de bestaande afplatting herstellen.

PCM meting

Een kinderfysiotherapeut kan een meting uitvoeren om de mate van scheefheid van de schedel te bepalen. Dit gebeurt met een PCM meting. Een bandje van thermoplast wordt in heet water gelegd waardoor deze vervormbaar wordt. Nadat deze iets is afgekoeld wordt het bandje om het hoofdje van de baby geplaatst. Het bandje wordt na enkele minuten weer hard. De kinderfysiotherapeut haalt het bandje weer van het hoofdje af en heeft nu een mal van de schedel. Aan de hand van een berekening kan bekeken worden hoe vervormd de schedel is. Bij een volgende PCM meting kan er gekeken worden of de fysiotherapie werkt.

Voorkeurshouding afleren

  • Leg de baby minimaal 3 keer per dag op de buik, als hij wakker is en onder toezicht! Begin hier in de eerste weken al mee. In de eerste weken is 1-5 minuten per keer voldoende. Breid dit uit naar zo’n 3-5 keer per dag, 20-30 minuten per keer. Met deze oefening ontwikkelt je baby zijn nekspieren en oefent het naar links en naar rechts te kijken.
  • Leg je baby wisselend op de linker- of rechterarm tijdens het voeden. Ook kun je je baby op je bovenbenen leggen terwijl je jouw voeten laat steunen op bijvoorbeeld een poef of salontafel. Zo kun je de positie tijdens het voeden afwisselen.
  • Draai tijdens de slaap het hoofdje wisselend naar links en naar rechts. Wanneer je kindje een voorkeurshouding naar links of naar rechts heeft, draai het hoofdje dan naar de niet-voorkeurszijde.

Helmredressie-therapie

Als je baby bijna 6 maanden oud is en de schedel is nog niet helemaal rond, kan worden gekozen voor helmredressie-therapie. Hierbij draagt je baby ongeveer 4-8 maanden een speciale helm. Het helmpje dwingt de schedel om weer in de juiste vorm te groeien. Op de helmpoli maken ze een inschatting of een helmpje zou kunnen helpen bij jouw baby.

Een afgeplatte schedel is alleen een cosmetisch probleem. Het heeft geen gevolgen voor de gezondheid van je kindje in de toekomst. Als ouder kun je dan ook zelf kiezen of je je kind een helmpje wilt geven.

Meer informatie over de behandeling van een voorkeurshouding vind je in dit PDF-bestand van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid: Behandelfolder voorkeurshouding.

Nora Sanders

Dit artikel is geschreven door Nora Sanders. Zij is fysiotherapeut en kinderfysiotherapeut in opleiding.