Verlatingsangst baby en eenkennigheid

Verlatingsangst en eenkennigheid

Verlatingsangst betekent dat je baby onrustig of verdrietig wordt als jij uit hun zicht verdwijnt. Dit komt doordat je baby rond de 6 maanden begint te begrijpen dat jullie twee aparte personen zijn. Tegelijkertijd is de objectpermanentie nog niet volledig ontwikkeld. Je kindje ervaart het alsof jij weg bent, zodra jij buiten zijn gezichtsveld bent.

Eenkennigheid gaat vaak samen met verlatingsangst. Je baby wordt onrustig of moet huilen bij onbekenden en wil alleen bij jou zijn en door jou getroost worden Vanaf 6 maanden oud leert je kind het verschil te zien tussen vreemden en bekenden. De verbinding tussen jou en je kindje is vaak al sterk en je kindje heeft een duidelijke voorkeur voor jou.

Rond welke leeftijd is er sprake van verlatingsangst en eenkennigheid?

Zowel verlatingsangst als eenkennigheid horen bij een normale ontwikkeling. Het laat zien dat je kindje zich bij jou veilig en verbonden voelt. Verlatingsangst en eenkennigheid ontstaan vaak vanaf 6 maanden, waarbij er vaak een piek is tussen de 8 en 12 maanden. De verlatingsangst en eenkennigheid kan geleidelijk ontstaan en soms zijn er periodes waarin het heviger is, bijvoorbeeld tijdens sprongetjes of veranderingen. Hoelang deze fase duurt en hoe intens het is, verschilt per kind. Meestal neemt het af vanaf 18 maanden, maar soms blijft het bestaan tot je kindje een paar jaar oud is.

Hoe herken je verlatingsangst en eenkennigheid?

Je weet dat je baby in de fase van verlatingsangst en eenkennigheid zit als je de volgende punten herkent:

• Huilen bij onbekenden. Je baby of kindje achterlaten bij personen die niet behoren tot primaire verzorgers gaat gepaard met hard huilen en vastklampen.
• alleen te laten. Ook wanneer je even naar de wc gaat, kan je rekenen op een flinke huilbui.
• Slechter slapen. Sommige kindjes raken in paniek als je de slaapkamer verlaat en gedurende de nacht worden ze vaker wakker. Je kindje heeft de behoefte om te voelen dat jij in de buurt bent.
• Plotseling in paniek raken. Je baby kan op onverwachte momenten in paniek raken. Je kindje wil bijna in jou kruipen of raakt in paniek als een onbekende je kindje aanspreekt.

Hoe kan je je baby helpen?

Er zijn verschillende manieren om je baby in deze fase te ondersteunen. Kijk vooral wat past bij jouw kind én bij jullie als gezin.

• Benoem wat je doet. Vertel je baby als je even weggaat: “Ik ga naar de keuken en kom zo weer terug.” Ook al begrijpt hij de woorden nog niet volledig, je voorspelbaarheid helpt.
• Maak afscheid klein en duidelijk. Sluip liever niet weg. Een kort, rustig afscheid geeft meer veiligheid dan plotseling verdwijnen.
• Bouw het rustig op. Je kunt je baby stap voor stap laten wennen aan korte momenten zonder jou. Begin klein en breid dit langzaam uit.
• Laat je baby wennen. Als het goed voelt, kun je je baby vaker in contact brengen met vertrouwde anderen en andere omgevingen. Blijf er eerst bij, zodat je baby vanuit jouw nabijheid kan wennen.
• Speel verstopspelletjes. Spelletjes zoals kiekeboe helpen je baby begrijpen dat iets (of iemand) er nog is, ook als het even uit zicht is.
• Maak een afscheidsritueel. Een vaste volgorde van handelingen of uitspraken is helpend om je kindje voor te bereiden op een afscheid. Soms kan een fysieke herinnering aan jou, bijvoorbeeld een hartje op de hand een fijne reminder zijn dat jij weer terugkomt en aan je kindje denkt, ook al ben je er misschien niet fysiek bij.
• Wees beschikbaar voor troost. Als je baby huilt, troost je baby dan vooral. Je helpt hem daarmee om weer tot rust te komen. Jij bent bovendien zijn veiligheid.

Wat als het jou als ouder raakt?

Deze fase kan ook iets met jou doen. Misschien voel je je soms beperkt, vermoeid of twijfel je of je het wel goed doet. Of merk je dat het lastig is om je baby verdrietig achter te laten. Dat is heel begrijpelijk. De behoefte van je baby aan nabijheid kan botsen met jouw behoefte aan ruimte en autonomie en beide mogen er zijn.
Wanneer schakel je hulp in?
In sommige gevallen kan het helpend zijn om hulp in te schakelen. Bijvoorbeeld wanneer:

• Je baby ontroostbaar blijft, ook als je wel nabijheid, troost en geborgenheid biedt
• De angst heel intens is en sterker lijkt te worden
• Je kindje niet meer durft te ontdekken of te spelen
• Het afscheid nemen structureel moeilijk blijft
• De angst mogelijk samenhangt met een ingrijpende gebeurtenis bij je kindje
• Je veel spanning, twijfel en uitputting opmerkt bij jezelf

Soms kan het fijn zijn om samen te kijken wat jouw baby nodig heeft en hoe je hem daarin het beste kunt ondersteunen. Ook kan er aandacht zijn voor wat deze fase bij jou als ouder oproept. Bij een huisarts of het consultatiebureau kun je altijd terecht voor laagdrempelig advies. In het geval van ingrijpende gebeurtenissen die mogelijk samenhangen met de angst kan het helpend zijn om een kind- en jeugdpsycholoog in te schakelen.