Menstruatiecyclus en zwanger worden

Menstruatie, of ongesteldheid, is de periodieke bloeding van de vrouw. Het is het begin van de menstruatiecyclus, die begint op de eerste dag van de menstruatie en eindigt op de laatste dag vóór de volgende menstruatie. De cyclus maakt je lichaam klaar voor een mogelijke zwangerschap en bepaalt wanneer je vruchtbaar bent. Handig dus om te weten hoe je menstruatiecyclus werkt als je zwanger wilt worden.

Lengte van de menstruatiecyclus

Een menstruatiecyclus duurt gemiddeld 28 dagen, maar kan variëren van 21 tot 36 dagen. Het komt voor dat de cyclus onregelmatig is en het aantal dagen dus per keer verschilt. Ook kan de menstruatie geheel uitblijven. De meeste vrouwen zijn tijdens de cyclus 3 tot 7 dagen ongesteld.

Menstruatiecyclus en zwanger worden

Wil jij zwanger worden? Dan is het handig om te weten hoe jouw menstruatiecyclus in elkaar zit. Iedere cyclus is er namelijk een eisprong (ook ovulatie genoemd). Je meest vruchtbare dagen zijn van 2 dagen voor de eisprong tot de dag van de eisprong. Gebruik onze ovulatie calculator om te berekenen wanneer je ovulatie is en vruchtbare dagen zijn.

Het bijhouden van je menstruatiecyclus heeft nog een voordeel. Als jij straks zwanger bent, kan je aan de hand van de eerste dag van je laatste menstruatie je uitgerekende datum berekenen.

De menstruatiecyclus: hoe werkt die?

De menstruatiecyclus wordt gestuurd door verschillende hormonen. Hieronder beschrijven we simpel hoe je cyclus werkt.

Begin menstruatie tot eisprong

Het start in je hersenen. Aan het begin van je cyclus wordt het follikelstimulerende hormoon (FSH) daar afgegeven. Follikels zijn met vloeistof gevuld blaasjes die elk een onrijpe eicel bevatten. Het FSH stimuleert de follikels te ontwikkelen. Door de toename van FSH begint gewoonlijk één eicel te rijpen.

ovulatie en vruchtbare dagen bij een normale menstruatiecyclus
De ovulatie en vruchtbare dagen bij een gemiddelde menstruatiecyclus van 28 dagen

De follikels maken het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen aan. Door de toename van oestrogeen gaat de baarmoeder zich voorbereiden op een eventuele innesteling van de eicel. De binnenwand van je baarmoeder verdikt zich hiervoor met voedingstoffen en bloed. Als uiteindelijk een bepaald niveau oestrogeen is bereikt, zorgt dit voor een sterke stijging van het luteïniserend hormoon (LH-piek).

Van eisprong tot begin menstruatie

De LH-piek geeft je lichaam het signaal voor de eisprong. Direct na de ovulatie begint de follikel het hormoon progesteron aan te maken. Progesteron stimuleert de verdere ontwikkeling van de baarmoederwand, zodat een eventuele bevruchte eicel zich erin kan nestelen. Ook zorgt progesteron ervoor dat er geen nieuwe follikels gaan rijpen en dat de lichaamstemperatuur van de vrouw bijna een halve graad stijgt.

Ongesteld of bevrucht

Als de eicel niet bevrucht is, wordt de laag slijmvlies in je baarmoeder afgebroken en afgevoerd via je vagina. Dit is je menstruatie; je wordt ongesteld. Hierna begint je cyclus opnieuw.

Als de eicel wel bevrucht is, wordt het zwangerschapshormoon (hCG) aangemaakt en begint officieel je zwangerschap. De bevruchte eicel hecht zich aan je baarmoederslijmvlies, waardoor je een innestelingsbloeding kan opmerken.

Afwijkende of onregelmatige menstruatiecyclus

Ongeveer 20% van de vrouwen heeft een onregelmatige menstruatiecyclus. Dit maakt het lastiger om je vruchtbare dagen te bepalen. Vrouwen met een cyclus korter dan 21 dagen of langer dan 36 dagen hebben vaak meer moeite om zwanger te worden. De kans is dan namelijk groter dat er geen eisprong plaatsvindt.

Vaak is het bij een afwijkende of onregelmatige menstruatiecyclus wel gewoon mogelijk om zwanger te worden, maar kan het langer duren. Als je een kinderwens hebt maar je menstruatiecyclus is erg onregelmatig, dan doe je er wijs aan om contact op te nemen met je huisarts. Hij kan je tips geven en begeleiden in het traject.

Uitblijven menstruatie

Het uitblijven van een menstruatie kan wijzen op een zwangerschap. Als je seks hebt gehad zonder voorbehoedsmiddelen en overtijd bent, is dit een zwangerschapssymptoom. Door het doen van een zwangerschapstest kan je hier meer zekerheid over krijgen.

Het uitblijven van een menstruatie betekent lang niet altijd dat je zwanger bent. Andere oorzaken kunnen bijvoorbeeld stress, onder- of overgewicht, ziekte, medicijngebruik of de menopauze zijn.