De ovulatie of eisprong is het moment waarop een rijpe eicel de eierstok verlaat. Eicellen zijn de vrouwelijke voortplantingscellen. Rond de ovulatie is de vrouw het meest vruchtbaar. Iedere menstruatiecyclus heeft een vrouw één eisprong.

Gemiddeld hebben vrouwen 400 tot 500 eisprongen in hun leven. De ovulatie is in de meeste gevallen tussen de 12 en 16 dagen voor de menstruatie begint. Je kunt de datum van je ovulatie hier berekenen. Na de eisprong kan de losgekomen eicel bevrucht worden.

De eisprong en daarna

schematische weergave van de baarmoeder tijdens de eisprong
Schematische weergave van de baarmoeder

Links en rechts van de baarmoeder zitten je eierstokken. Per menstruatiecyclus komt er in één van de eierstokken een eicel tot rijping en komt deze los. Met een klein ‘sprongetje’ komt de rijpe eicel in de eileider terecht. Na de eisprong kan de eicel bevrucht worden.

De eileider vervoert de eicel naar de baarmoeder. Als de eicel bevrucht is kan deze zich innestelen in de baarmoederwand. Als de eicel niet bevrucht is, lost de eicel op en begint de menstruatie.

Vruchtbare dagen

Doordat zaadcellen meerdere dagen in het lichaam van de vrouw kunnen leven is het niet nodig om precies op het moment van de ovulatie seks te hebben. Aangezien het zaad er enige tijd voor nodig heeft om de eicel te bereiken ben je zelfs vaak al te laat op het moment dat de eisprong plaatsvindt.

Zaad blijft gemiddeld 3 dagen leven, waardoor je dus vanaf 3 dagen voor de eisprong kunt vrijen als je zwanger wilt worden. De eicel van de vrouw is tot ongeveer 12 uur na de eisprong hoog vruchtbaar. Na deze periode wordt de vruchtbaarheid van de eicel snel minder. Door jouw ovulatie te berekenen, weet jij op welke dagen jij het vruchtbaarst bent.

Ovulatie symptomen

Je kunt het moment van je eisprong bepalen. Deze gaat namelijk samen met een aantal symptomen:

  • LH-piek

    Ongeveer twee dagen voor de ovulatie is er een grote stijging van het luteïniserend hormoon. Dit wordt de LH-piek genoemd. Je kunt deze piek opsporen met een ovulatietest.

  • Eisprong voelen

    Het is mogelijk dat je de eisprong voelt. Bij ongeveer 1 op de 5 vrouwen is dit het geval. Het voelen van de eisprong kan pijnlijk zijn en wordt daarom ovulatiepijn genoemd. Dit voelt als een stekende pijn op de hoogte van één van de twee eierleiders. Het gevoel is een beetje te vergelijken met menstruatiepijn. De pijn houdt meestal een paar uur aan. Als je dit iedere cyclus voelt en dit steeds ongeveer 14 dagen voor je menstruatie is, is dit een heel duidelijk signaal.

  • Veranderd slijm uit je baarmoederhals

    Het slijm uit je baarmoederhals is tijdens de vruchtbare dagen anders. Dit slijm wordt cervixslijm genoemd. Tijdens je vruchtbare dagen is het slijm helder, doorzichter en elastisch. Het voelt nat en glibberig. Als je niet vruchtbaar bent is het slijm meer wit of gelig en brokkelig. Je kan het slijm ‘onderzoeken’ door het vlak bij je baarmoederhals vandaan te halen. Dit doe je met je vingers via je vagina. Als je dit iedere dag doet, ga je na een 1 of 2 cycli het ‘vruchtbare slijm’ waarschijnlijk herkennen.

  • Veranderingen aan de baarmoedermond

    Je kan je baarmoedermond voelen met één of twee vingers in je vagina. Vlak voor de eisprong verandert de stand van je baarmoedermond. Deze komt hoger te liggen, opent zich een beetje en voelt zacht aan. Na de ovulatie sluit de baarmoedermond en wordt deze harder.

  • Verhoogd libido en gevoelige borsten

    Door een verandering van de hormonen kan je een verhoogd libido krijgen rond je eisprong. Ook kunnen je borsten gevoelig zijn. Een hoog libido hoeft natuurlijk niet samen te gaan met een eisprong. Dit is dus niet het meest betrouwbare symptoom, maar het kan een signaal zijn van je lichaam.

  • Stijging van de lichaamstemperatuur

    Op het moment van de eisprong daalt de temperatuur bij de meeste vrouwen een beetje, terwijl vlak daarna de temperatuur met 0,2 tot 0,5 graad stijgt. Als je iedere dag je temperatuur op hetzelfde tijdstip meet, kan je op deze manier zien wanneer je eisprong heeft plaatsgevonden. Nadeel van deze methode is dat je pas achteraf ziet wanneer je eisprong was. Je vruchtbaarste dagen zijn op dat moment al geweest en je bent dus eigenlijk te laat.

Problemen met de eisprong

Er kunnen verschillende redenen zijn waardoor de eisprong (een keer) uitblijft. Wanneer je zwanger wilt worden en geen eisprong hebt of denkt te hebben, kun je dit met je huisarts bespreken.