Blog
Gedragsproblemen

Bij mijn zoontje in de klas zit een jongetje... Niet zomaar een jongetje, maar zo eentje die je het bloed onder de nagels vandaan haalt.

Wanddecoratie

Kent u die ook? In elke klas is er wel één te vinden. Hij pest, sluit anderen buiten, deelt niet, zet de boel op stelten, vecht en is brutaal. Kortom: ik zou hem als moeder achter het behang willen plakken.

Gedragsproblemen

Vanuit mijn rol als psycholoog ben ik het eens gaan beschouwen. Dit is een jongetje met gedragsproblemen. Onder gedragsproblemen verstaan we doorgaans het soort gedrag waar wij als buitenstaanders last van hebben. Het gaat dan vaak om schreeuwen, vechten, pesten, oftewel gedrag dat wij afkeuren.

Elk gedrag heeft een functie. Als we leren kijken wat het gedrag dat ik hierboven heb beschreven zou kunnen betekenen, leren we het kind begrijpen. En dan komen we wellicht tot manieren om ermee om te gaan en het gedrag om te buigen. Immers, niet alleen wij als buitenstaanders hebben er last van, het kind zelf ook.

Functies van gedrag

Mensen, dus ook kinderen, laten niet zomaar bepaald gedrag zien. Er zit altijd een functie aan verbonden. Het kan bijvoorbeeld zijn dat een kind zit te friemelen en te draaien tijdens instructies omdat het behoefte heeft aan zintuigelijke prikkeling om zich goed te kunnen concentreren. Heel irritant voor de leerkracht, maar blijkbaar nodig voor het kind.

Het kan zijn dat een kind clownesk gedrag vertoont om onder een moeilijke of juist te gemakkelijke taak uit te komen. En zo zijn er weer kinderen die op zoek zijn naar exclusieve aandacht en brutaal of druk doen om dit te krijgen.

Negatieve aandacht vragen zorgt immers voor directe, heldere en voorspelbare reacties van anderen. Mensen doen zoals ze doen omdat er een bepaalde winst te behalen is, ook al brengt het gedrag tegelijkertijd negatieve consequenties met zich mee.

Gedrag leren begrijpen kan dus essentieel zijn bij het bijsturen van gedragsproblemen in de klas of thuis. Belangrijk is wel dat we tijd en ruimte krijgen én nemen om hierbij stil te staan.

Betrokkenheid

Toen ik de situatie van dit jongetje zo ging beschouwen, vielen me in de klas wat dingen op. Inmiddels denk ik dat het gedrag van dit jongetje met name een roep om aandacht is. Hij wil gezien en gehoord worden! Niets meer niets minder.

Ik zal even schetsen wat er pas geleden gebeurde. Om de paar weken mogen wij ouders de toetsen van onze kids inzien. Hij moest zijn moeder drie keer aansporen, bijna smeken om mee te kijken en trots op hem te zijn. Uiteindelijk was het hem gelukt, maar hoe! Zijn moeder keek even snel, mompelde iets en liep vervolgens weg.

Hij vroeg aandacht, in dit geval positieve aandacht, maar dit was kort en eigenlijk leeg. Hij had geleerd dat hij veel meer in gang kon zetten met bombarie! Het zou anders zijn geweest als zijn moeder uit zichzelf interesse en betrokkenheid had getoond. Het zou zijn zelfvertrouwen hebben vergroot en hem geleerd hebben dat hij niet ‘stout’ hoeft te zijn om aandacht te krijgen.

Als ik op deze manier naar dit jongetje kan kijken, zonder de emoties die het oproept vanuit mijn moederrol, dan mag hij gewoon een jongetje van 8 zijn die naar aandacht en waardering snakt, en hoef ik hem ook niet als wanddecoratie in te beelden.

Judritza

Hallo! Ik ben Judritza, kinder-en jeugdpsycholoog en moeder van een zoon. In mijn dagelijks leven heb ik zowel op professioneel als privégebied te maken met kinderen en alle uitdagingen die daarbij komen kijken. Ik schrijf blogs over de bijzondere dingen die ik met kinderen meemaak in mijn praktijk ‘Koersvast’, de mentale processen die het ouderschap met zich mee brengt en hoe daarmee om te gaan.